Jak jednak wynika z analizy projektowanego załącznika nr 15 do ustawy o VAT – określającego konkretne świadczenia mające zostać objętym obowiązkowym split paymentem – ambicje MF zdecydowanie wykraczają poza „podstawowe cele”, co nie powinno umykać uwadze podatników.Na naszym blogu pisaliśmy już o rozciągnięciu split paymentu na elektronikę czy części samochodowe. To jednak nie koniec rewelacji z nowego świata obowiązkowej podzielonej płatności.

Brykiet brykietowy nierówny

W ramach walki z nadużyciami VAT, projektodawca planuje objąć obowiązkowym split paymentem m.in.:

  • Węgiel kamienny – PKWiU 05.10.10.0,
  • Węgiel brunatny (lignit) – PKWiU 05.20.10.0,
  • Koks i półkoks z węgla kamiennego i brunatnego (lignitu) lub torfu; węgiel retortowy – PKWiU 19.10.10.0,
  • Brykiety i podobne paliwa stałe z węgla kamiennego – PKWiU 19.20.11.0,
  • Brykiety i podobne paliwa stałe z węgla brunatnego (lignitu) – PKWiU 19.20.12.0.

Obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności ma objąć także benzyny silnikowe, oleje napędowe, gazy przeznaczone do napędu silników spalinowych oraz oleje opałowe i oleje smarowe – w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym (dziś wyroby te objęte są reżimem odpowiedzialności solidarnej).

Co ciekawe, split payment nie będzie natomiast obejmować drewna opałowego (PKWiU 02.20.14.0), węgla drzewnego (PKWiU 20.14.72.0) czy też brykietu z drewna (PKWiU 16.29.14.0). Z zakresu obowiązkowego split paymentu wyłączony ma być również brykiet ze słomy (PKWiU 16.29.25.0).

Problematyczne oleje

Obowiązkowy split payment ma również znajdować zastosowanie do oleju z rzepaku mieszczącego się w PKWiU 10.4 „Oleje i tłuszcze zwierzęce i roślinne”.

Niemniej, obrót innymi olejami występującymi na rynku (jak np. oliwa z oliwek, olej słonecznikowy czy ryżowy) – nie będzie obciążony dodatkowym obowiązkiem stosowania podzielonej płatności.

W powyższym zakresie, dla części podatników kluczowa może okazać się odpowiedź na pytanie czym jest „olej z rzepaku”, o którym mówi projektodawca. Czy olej z rzepaku z dodatkiem innego oleju będzie objęty obowiązkowym split paymentem? Jakie proporcje dodatkowych składników będą eliminować charakter oleju z rzepaku?

Teoretycznie, na powyższe pytania odpowiedzi powinniśmy znać już dziś – „olej z rzepaku” jest bowiem objęty reżimem solidarnej odpowiedzialności. Wydaje się jednak, że obowiązkowy split payment będzie dodatkowym katalizatorem do dyskusji w tym zakresie.

Trudności proceduralne

Jak już wspominaliśmy w poprzednich wpisach – samo określenie zakresu poszczególnych grupowań może być dla podatników dość kłopotliwe. Brak jest bowiem instrumenty, który w sposób wiążący potwierdzałby prawidłowość przyjętej przez podatników klasyfikacji.

Obecna praktyka klasyfikowania produktów dla celów podatkowych – opierająca się na opiniach Urzędu Statystycznego – wprowadziła proceduralny chaos wszędzie tam, gdzie ustawodawca posłużył się PKWiU.

Wprowadzenie obowiązkowego split paymentu, przy wykorzystaniu dotychczasowej techniki legislacyjnej – tj. przez referencje do PKWiU – może rozszerzyć proceduralny chaos na nowe towary i nowe obowiązki podatników.

Warto zaznaczyć, że problemy towarzyszące klasyfikacji produktów na gruncie PKWiU są znane fiskusowi. Podjęta została nawet próba sanacji systemu VAT w tym zakresie – w projekcie wprowadzającym nową matrycę stawek VAT przewidziano wdrożenie Wiążącej Informacji Stawkowej – nowego instrumentu mającego formalnie potwierdzać stosowaną przez podatnika stawkę i klasyfikację. W projekcie przewidziano nawet możliwość stosowania WIS do innych przypadków, w których regulacje VAT uzależniają sposób opodatkowania od klasyfikacji.

Prace legislacyjne zostały w powyższym zakresie co prawda zawieszone – wydaje się jednak, że tylko ich podjęcie może stanowić realne rozwiązanie klasyfikacyjnych problemów w racjonalnym horyzoncie czasowym.


Przypominamy, że do szóstego czerwca trwają konsultacje społeczne w zakresie planowanych zmian dotyczących split payment. Będziemy brać w nich aktywny udział, zatem jeżeli widzicie Państwo tematy, które z Państwa perspektywy wymagałyby poddania pod rozwagę pracownikom Ministerstwa Finansów, prosimy o sygnał.

Dodatkowo, zachęcamy do śledzenia bloga w najbliższych dniach – będziemy tu codziennie publikować nasze spostrzeżenia dotyczące różnych aspektów nowych regulacji dotyczących mechanizmu podzielonej płatności. Przypomnijmy, że do tej pory pisaliśmy już o:

Zobacz także: